خانه > مجله دندانپزشکی > اخبار داخلی > «سفید گاهی خاکستری است» روایت روزگار جامعه دندانپزشکی است

«سفید گاهی خاکستری است» روایت روزگار جامعه دندانپزشکی است

خبرگزاری فارس_ گروه سینما: مستند «گاهی سفید گاهی خاکستری» توسط مهدی صاحب دل ساخته شده است که بیش از هر چیزی به فراز و فرود‌های پیشرفت دندانپزشکی در ایران می‌پردازد که رونمایی از آن چندی دیگر انجام می‌شود مستندی که نگاه متفاوتی به جامعه پزشکان در بخش دندانپزشکی داشته است به همین منظور مصاحبه‌ای با کارگردان این اثر داشتیم که در ادامه می‌خوانید.

«گاهی سفید گاهی خاکستری» در چه فضایی ساخته شده است؟

این یک فیلم مستند  بلند ۶۷ دقیقه‌ای است که نامش «سفید گاهی خاکستری است» د ارتباط با تاریخ معاصر ایران در حوزه دندانپزشکی است. یک مستند مصاحبه‌ای و پژوهش‌محور است تولید آن از سال ۹۴ آغاز شد و در حال حاضر که در اواسط سال ۹۵ به سر می‌بریم، به پایان رسیده است.

ابتدا بگذارید بپرسم چرا باید تا این حد زمان ساخت این مستند طولانی شود؟

دلیل اینکه ساخت این مستند زمانش طولانی شد، این است که منابع لازم که برای ساخت «سفید گاهی خاکستری است» در دسترس نبود، مثلا این  عکس‌هایی که به آنها نیاز داشتیم به راحتی در دسترس نبودند و حتی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه تهران که قدیمی‌ترین نهاد آموزشی در کشور است، آرشیو خیلی خاصی نداشت و منابعی که برای فیلم لازم بود را نیز نداشتند. به همین دلیل دسترسی به عکس‌های مدنظر و اسنادی که به آنها نیاز داشتیم یک بازه زمانی طولانی‌تری را می‌طلبید که در نهایت باعث شد پروسه ساخت این مستند به طول بینجامد. در حقیقت مجبور بودم به جای یک نهاد و ارگان خاص به افراد مختلفی مراجعه کنم که به عنوان اساتید رشته دندانپزشکی مطرح بودند.

عجیب است که در فضای پزشکی نباید منابع جدی و کاملی وجود داشته باشد. 

به طور کلی باید بگویم منابع مکتوب زیادی هم در دسترس نبود که خوراک لازم برای این مستند را که درباره دندانپزشکی بود، در اختیارمان قرار دهد، در مجموع دو  کتاب نوشته شده است که درباره تاریخ دندانپزشکی است. از طرفی صحبت‌هایی می‌شد در مورد اطلاعاتی که ما به آنها نیاز داشتیم که سند و مدرکی وجود نداشت که صحت و سقم آن را برایمان مشخص کند، به همین دلیل باید با افراد و متخصصین مختلفی در این حوزه صحبت می‌کردیم و پژوهش می‌داشتیم تا به حقیقت برسیم، اما یک نکته در اینجا برایم بسیار حائز اهمیت است و آن حمایت جامعه پزشکی در سطوح مختلف مبنی بر ساخت مستند «سفید گاهی خاکستری است»، بود. جامعه پیشگامان پزشکی همکاری بسیار زیادی با ما داشتند، البته آقای علی تاجرنیا به دلیل جایگاهی که داشتند و همچنین هم صنف بودنشان با جامعه دندانپزشکی در پیشبرد این ارتباط صمیمانه بسیار مؤثر بود. حضور ایشان به اعتماد سایرین نسبت به من که شناختی نداشتند مؤثر بود. در تمام این بازه زمانی که امروز در مرحله پایانی قرار داریم حمایت همه افراد جامعه پزشکی را در کنار خود احساس می‌کردیم. هرکدام از آنها اگر عکس و یا مطلبی را پیدا می‌کردند که به نوعی دلیل و سندی بود برای یک اتفاق و یا واقعیت برای من ارسال می‌کردند.

برخی از این پزشکان در دوره بازنشستگی و خارج از کشور هستند اما علاقه عجیبی برای ساخته شدن این مستند نشان دادند، هر جایی که ما دچار مشکل و یا بن‌بست می‌شدیم بزرگان دندانپزشکی ایران به دادمان می‌رسیدند. ساخت این فیلم سختی‌های بسیاری داشت اما انرژی که جامعه پزشکی به ما می‌داد باعث قوت قلبمان بود.

نام این مستند خیلی نسبتی به مبحث دندانپزشکی ندارد.

دلیل اینکه نام این مستند «سفید گاهی خاکستری است» این است که موضوعی چون دندانپزشکی که یک امر تخصصی و مهم در سطح کشور بوده است، در تاریخ معاصرمان به شدت تحت تأثیر مسائل سیاسی اجتماعی بیرون از خودش بوده است و این فاکتور باعث شده است گاهی جامعه دندانپزشکی و این تخصص مسیری را که باید در پاره‌ای از وقت‌ها طی نکند. گاهی شتاب داشتند و گاهی نیز متوقف شده‌اند، حتی در تاریخ معاصر زمان‌هایی وجود دارد که درباره این عرصه نیز سنگ‌اندازی‌هایی شده است. بیشتر از اینکه در این فیلم بخواهیم بگوییم که این علم به ایران وارد شده است،‌ نهاد دانشگاه تهران اولین مکان علمی بوده که در سال ۱۳۱۳ تأسیس شده است و دانشکده طب سال ۱۳۱۶ در آنجا نیز راه‌اندازی شده است از آن زمان به بعد چه در حوزه آموزش و چه در حوزه فعالیت این فارغ‌التحصیلان به شدت تحت تأثیر اتفاقات بیرون از حوزه دانشگاه و آموزشی خود بودند، در واقع زمانی فضای کشور به شکلی بوده که با آنها همکاری‌هایی شده است و بدین سبب رشد نیز سریع‌تر اتفاق افتاده است اما زمانی هم وجود داشته که این روند کند شده است البته این مشکلات گاهی به دلیل قوانینی بوده است که وجود داشته، یکی از مشکلاتی که شاید خیلی به آن توجه نشده افرادی هستند که به صورت غیرقانونی در این عرصه فعالیت کرده‌اند و مانعی بین جامعه دندانپزشکی و مردم بودند و حوزه سلامت مردم را به خطر می‌انداختند، هر چقدر جامعه دندانپزشکی تلاش کرد که قوانینی در کشور مبنی بر از بین بردن این فاصله به تصویب برسد، سیستم اجرایی کشور یا توانش را نداشته و یا اهمیت نداده است که حل این مشکل به تعویق افتاد در واقع قبل از دهه ۴۰، عملاً فعالیت جدی در این زمینه نشده است و این فیلم واقعاً‌ بیش از هر چیزی نمایشگر این تلاش‌ها است و به این موضوع نمی‌پردازیم که مثلاً در علم پزشکی فلان متد تخصصی وارد شده است.

آثاری از این دست بیشتر سفارشی هستند یا تبلیغاتی که ایرادی هم ندارد شما سفارشی کار کردید؟

به هیچ عنوان. تهیه‌کننده این فیلم که خود یک دندانپزشک است و دارای جایگاهی نیز هست جزء کمک کردن برای هماهنگی‌های لازم و اعتمادزایی بین ما و جامعه دندانپزشکی هیچ دخل و تصرفی در محتوای این مستند نداشتند و واقعا‌ً دخالتی وجود نداشته است، دلیل اینکه من به سراغ ساخت این سوژه آمدم این بود که دوستانی در این حوزه داشتم که بر حسب شرایط در کنگره‌هایشان نیز حضور پیدا می‌کردم و با شرایط و ویژگی‌‌های خاص و عجیب این عرصه آشنا شدم و همچنین جایگاه و تلاششان را نیز می‌دیدم که برایم جذاب بود من در کنگره سالانه جامعه دندانپزشکی حضور پیدا کردم و شگفت‌زده شدم، از نحوه برگزاری تا افرادی که در آن حضور پیدا کردند و سخنرانی داشتند.زمانی که ارتباطات بین‌المللی جامعه دندانپزشکی را دیدم حیرت کردم. برای اولین بار در سال ۱۳۸۷ بود که با این کنگره آشنا شدم درست زمانی که اوج تحریم‌ها شکل گرفته بود، اما حضور بزرگان این عرصه در کنگره ما برایم جالب بود. اما چیزی که بیش از هر چیزی به من انگیزه لازم برای ساخت این مستند را داد، این بود که کنار هم قرار گرفتن نسل‌های مختلف جامعه دندانپزشکی بود. حتی آنها در فعالیت‌های صنفی‌شان از تمامی نسل‌ها بهره می‌برند. در واقع نسل اول جامعه دندانپزشکی که در سال ۱۳۲۳ دانشکده پزشکی هستند در فعالیت‌هایشان حضور دارند تا افرادی که آخرین فارغ‌التحصیلان این عرصه هستند همه در کنار هم فعالیت می‌کنند تا یک هدف را پیش ببرند، البته بکر بودن این موضوع و اینکه تا به الان درباره آن چیزی ساخته نشده است نیز یک نکته مثبت برایم بود.

عام یا خاص بودن مخاطب تا چه اندازه برایت اهمیت داشت و چقدر تلاش کردی برای آنها نیز جذابیت ایجاد کنی تا مستندت دیدنی شود؟

من هم مانند هر فیلمساز دیگری دوست دارم تمام افراد مخاطب فیلمم باشند و با آن ارتباط برقرار کنند، حتی تلاش کردم که در بخش‌هایی جذابیت‌هایی برای تماشاگر عام وجود داشته باشد، اما به هر حال با توجه به تلاش‌هایی که صورت گرفته است هنوز آثار مستند نتوانستند در بطن جامعه دارای مخاطب شوند. قطعا برای جامعه پزشکی که ۳۰ هزار عضو دارد که این مستند می‌تواند یک میراث برایشان به جا بماند،‌ آنها می‌توانند با دیدن این مستند متوجه شوند که گذشتگانشان چه سیری طی کردند.

این مستند بسیار پژوهش‌محور بود خوشبختانه در این عرصه به نسل‌های مختلف در حیطه دندانپزشکی دسترسی وجود داشت و تلاش کردند که مخاطب با دیدن حرفهایشان به حقیقت و واقعیت برسد، فیلم یک نریشن دارد که زمان قابل توجهی از فیلم را به خود اختصاص داده است. تمام متن گفتار که در فیلم شنیده می‌شود از منابع معتبر بهره گرفته است. البته در میان مکتوبات موجود نیز اختلاف‌هایی بر سر شکل وقایع و یا زمان‌های آنها وجود دارد، در میان مصاحبه‌شونده‌ها نیز تلاش کردیم با مطلع‌ترین و مسلط‌ترین فرد در عرصه دندانپزشکی صحبت کنیم و مستندات محکمی را نیز ارائه کنیم. دندانپزشکی یک علم جدید در دنیا است که خیلی قدمت ندارد اینکه چطور این پدیده پیشرفت کرده و به جایگاهی که در حال حاضر در آن است رسیده است، می‌تواند مورد توجه باشد. با اینکه ما جزء کشورهای جهان سوم هستیم اما حوزه پزشکی در کشور ما پیشرفت بسیار قابل قبولی داشته است. ما کشوری هستیم که اتفاقات و تحولات زیادی را تجربه کرده است و من سعی کردم تأثیر این اتفاقات تاریخی را بر روی این پدیده نشان دهم. یکدیگر از مشکلات دندانپزشکی که با آن مواجه هستیم حضور تعداد زیاد دانشکده‌های دندانپزشکی است که متأسفانه بعضی از آنها بدون زیرساخت‌های لازم مبحث آموزش را پیش می‌برند.

درباره ی دکتر فدایی

همچنین ببینید

معرفی شرکت تجهیزات پزشکی هلال ایران

ماهنامه گنجینه دندانپزشکی در شماره اخیر خود مصاحبه ای باشرکت دانش بنیان سُها ترتیب داده …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *